تصفیه بیولوژیکی فاضلاب به روش MBR 

فرايند تصفیه فاضلاب  MBR يك سيستم تصفيه فاضلاب يكپارچه است كه از تركيب فرايند تصفيه بيولوژيكي (لجن فعال )با يك سيستم ممبراني مستغرق تشكيل شده است .

اين فرايند با ادغام واحدهاي ته نشيني (زلال سازي )،هوادهي وفيلتراسيون در يك راكتور،جايگزين فرايندهاي تصفيه  فاضلاب متعارف (لجن فعال متعارف ) شده و يك سيستم ساده و موثر را تشكيل مي دهد كه هزينه هاي سرمايه گذاري اوليه وهزينه هاي بهره برداري سيستم را كاهش مي دهد . در اين فرايند با جايگزيني واحد ته نشيني ثقلي با سيستم جدا كننده ممبراني ، منافع زيادي از قبيل پايداري در بهره برداري، كاهش توليد لجن مازاد و كيفيت بسيار بالاتر پساب خروجي بدست مي آيد بنابراين اين سيستم ، فرآيند مناسبي است كه مي تواند در محدوده وسيعي براي سيستم هاي استفاده مجدد از پساب تصفيه شده در تصفيه فاضلابهاي شهري وصنعتي بكارگرفته شود.

تصفیه فاضلاب  

فرآيند لجن فعال بدون استفاده ازمخزن ته نشيني

( با استفاده از ممبران به روش MBR)

فرآيند تصفیه فاضلاب  MBR  يك فرآيند لجن فعال رشد معلق است كه با يك سيستم ممبران ( معمولا ازنوع ممبران هاي رشته اي تو خالي Hollow fiber يا نوع لوله اي (Tubular) ادغام شده است .در اين فرآيند، سيستم ممبراني نقش واحد ته نشيني (زلال سازي) در جداسازي جامدات معلق در سيستم لجن متعارف را برعهده دارد .

در فرآيند تصفیه فاضلاب MBR  معمولا ممبران ها بصورت مستغرق در واحد هوادهي قرار داشته و صورت مستقيم با فاضلاب ومايع مخلوط (Mixed Liquor) در تماس مي باشند.

در اين فرآيند با استفاده از پمپ مكش ،با صرف انرژي كمي ، خلا بوجود مي آيد كه استخراج پساب تصفيه شده از درون ممبران ها به بيرون را به دنبال دارد.

علاوه براين در اين فرآيند تصفیه فاضلاب ، مقداري هوا نيز از كف واحد هوادهي به اين واحد وارد مي شود تا سطح خارجي رشته هاي ممبراني را تميز نموده وجامدات پذيرش نشده توسط ممبران ها را از سطح ممبران ها كنارزده و جابجا نمايد. لجن مازاد در اين فرآيند نيز معمولا بصورت مستقيم از واحد هوادهي به خارج پمپ مي شود.

آشنايي با ممبران / مدول(Membrane/ Module )

  • ·         رشته خالي تقويت شده (محكم شده )

يك رشته (ميكروتيوپ ) شكل داده شده ممبراني (مانند شكل شماره 2)(كه بصورت مستغرق در فاضلاب قرار مي گيرد)،با امكان فيلتراسيون ذرات ميكروبها ويروس ها وباكتريها ، ساختار متخلخلي را بوجود مي آورده كه امكان بدست آوردن پساب با كيفيت بسيار بالاتر را فراهم نموده و مي تواند براي تصفيه فاضلاب سيستم بسيار مناسبي باشد.

  • ·         مقاومت مكانيكي بسيار بالاي ممبران ها

هرچند امكان تخريب سطح ممبران ها در اثر تاثيرات فيزيكي واصطكاك بين رشته هاي ممبران ها در اثر هوادهي وجود دارد . اما تقويت ممبران و محكم نمودن از شكست آنها تحت شرايط هوادهي زياد جلوگيري مي كند. لازم به ذكـر است تقويـت ممبـران ها با محـكم نـمودن ممبران هاي رشته اي از دوطرف وسـاخت مــدول هاي ممبراني حاصـل مي شود.

  • ·         تراواني (قابليت نفوذ)بسيار خوب ممبران ها

ساختار اسفنجي با تخلخل زياد لايه هاي رشته اي ممبران ها ، با قدرت انتخابگري بالا در عبور ذرات بسيار ريز ،تراواني وقابليت نفوذ بسيار خوبي براي ممبران ها فراهم مي كند كه منافع زيادي را به دنبال دارد.

  • ·         خصوصيات مدول هاي ممبراني

هر مدول از ممبران شامل ساختاري از چند رشته توخالي ممبران است كه جهت فيلتراسيون در آنها از خارج به داخل است . علاوه براين هر مدول از اين ممبرانها شامل گروهي از رشته هاي توخالي است كه درون يك فريم (قاب) مستطيلي قرار گرفته است.

دو انتهاي هر يك از فيبرهاي رشته اي ممبراني به بالا و پايين هدرها (Headers )متصل شده است . هر هدر شامل يك لايه رزين متخلخل است كه رشته ها به منظور اينكه محتوياتشان به كانالهاي جمع آوري آبهاي نفوذي متصل شود، در آنجا با هم روبرو مي شوند.

هر مدول ممبراني شامل صدها رشته ممبران هم اندازه است كه بطور عمودي بين دو هدر و تيرحائل قرارگرفته است . چند مدول ممبران اسمبل شده با هدر مشترك در فريم هاي مختلف درون واحد هوادهي در فرآيند MBR  نصب مي شوند .در جدول يك برخي خصوصيات بعضي از انواع ممبران هاي رشته اي توخالي ارائه شده است.

جدول شماره 1 خصوصيات برخي انواع ممبران هاي رشته اي تو خالي

پارامتر

شرح

خواص

ممبران   رشته اي توخالي

جنس

PS(Polysulfone)

قطر   داخلي

8/0   ميليمتر

قطر   خارجي

2   ميليمتر

سايز   منافذ

3/0   ميليمتر

 

                                                                                                 

فوائد بكارگيري فرآيند تصفیه فاضلاب 

به روش لجن فعال با ممبران يا MBR

v     اشغال فضاي كم

در اين فرآيند تصفیه فاضلاب معمولا ممبران ها بصورت مستقيم ومستغرق در يك مخزن هوادهي قرار گرفته ودر نيجه مقادير بالاي غلظت مايع مخلوط ياMLSS   به ميزان متوسط 8000 تا 12000 ميليگرم در ليتر در حين بكارگيري وبهره برداري از اين سيستم در مخزن هوادهي حاصل مي شود. به اين ترتيب و با توجه به حذف واحد هاي ته نشيني، ضدعفوني و فياتراسيون از سيستم متعارف تصفيه ، فضاي مورد نياز جهت اشغال توسط فرآيند لجن فعال يا MBR  به مراتب كوچكتر (حدود 4 برابر كمتر از فرآيند لجن فعال متعارف )از فضاي اشغال شده سيستمهاي لجن فعال متعارف مي باشد.

v     امكان تغيير آسان فرآيندهاي تصفیه فاضلاب به روش  لجن فعال متعارف به لجن فعال ممبراني

واحد هاي تصفيه فاضلاب  موجود به راحتي با استغراق ممبران ها در واحدهاي هوادهي مي توانند به سيستم لجن فعال ممبراني يا راندمان بسيار بالاتر تغيير پيدا نمايند.

v     مدولار و به آساني قابل توسعه 

سيستم مدولار ممبراني با افزودن مدول هاي ديگري از ممبران ها به آساني براي رسيدن به ظرفيتهاي بالاتر قابل توسعه است.

v     كاهش توليد لجن مازاد

در اين فرآيند تصفیه فاضلاب بدليل زمان ماندگاري بالاي لجن، توليد لجن مازاد تا 70%  كاهش پيدا مي كند.

v     كنترل كارآمد گرفتگي ها

هواي تميز كننده كه از كف مدول هاي ممبراني به واحد هوادهي وارد مي شود و شستشوي معكوس واتوماتيك ممبران ها ، سيستم كارآمدي را بوجود آورده و از گرفتگي آنها جلوگيري مي كند.

كاربردهاي فرآيندتصفیه فاضلاب  ممبران بيوراكتور يا MBR

فرايند ممبران بيوراكتور يا MBR براي كاربري هاي زير مناسب است:

ü      براي ارتقاء ظرفيت تصفيه خانه هاي فاضلاب در حال بهره برداري.

ü      تصفيه فاضلاب هاي با غلظت بالا نظير فاضلاب صنايع غذايي و داروسازي.

ü      تصفيه فاضلاب هاي با غلظت بالاي آمونيوم نظير شيرابه ها.

ü      تصفيه فاضلاب هاي بهداشتي بخصوص در مناطقي كه به لحاظ فضاي تصفيه خانه محدوديت وجود دارد.

ü      استفاده مجدد و باز گردش پساب تصفيه شده تصفيه خانه هاي فاضلاب.

جدول شماره 2 مشخصات تعدادي از تصفيه خانه هاي فاضلاب احداث شده با فرآيند MBR در كشور كره جنوبي

نوع   فاضلاب

محل   اجرا

ظرفيت   تصفيه خانه (مترمكعب در روز)

سال

بهره   برداري

فاضلاب   شهري (پايلوت )

Yongin

10

2001

فاضلاب   شهري

Michiryung

300

2004

فاضلاب   شهري

Duckpyung

110

2005

شيرابه   محل دفن

Pajoo landfill

30

2003

شيرابه   محل دفن

Chulwon

landfill

35

2000

شيرابه   محل دفن

Yeongi

landfill

50

2000

برخي پارامترهاي بهره برداري و راندمان حذف وكيفيت پساب خروجي از فرآيند MBR در جداول شماره 3 و 4 ارائه شده است .جدول شماره 3- پارامترهاي بهره برداري از فرآيند MBR

پارامتر

                كميت

 دبي عبوري از   واحد سطح ممبران يا شار(Flux) ( در شرايط   بهره برداري بلند مدت )

L/m2.h30-15

غلظت توده سلولي فعال يا بيومس (Biomass)

در سيستم

gMLSS/125-5

زمان ماند سلولي ميكروارگانيسم ها (SRT)

بيشتر   از 20 روز

ميزان توليد لجن برحسب kgSS/kgCOD.d

كمتر از   25/0

زمان ماند هيدروليكي سيستم

9-1   ساعت

نسبت F/M برحسب kgCOD/kgMLSS.d

كمتر از   2/0

ميزان باگزاري حجمي سيستم برحسب kgCOD/m3.d

تا 20

ميزان هواي مورد نياز به ازاي هر مدول از ممبران ها

Nm3/hr12-8

تناوب زماني شستشوي معكوس (Back   wash)

ممبران ها

16-5

دوره زماني شستشوي معكوس ممبران ها

(در هربار انجام آن )

30-15   دقيقه

مصرف انرژي برق سيستم

Kwh/m34/0-2/0

جدول شماره 4- راندمان حذف وكيفيت پساب خروجي از فرآيند MBR

پارامتر

راندمان حذف

كيفيت پساب تصفيه شده

خروجي

TSS

بيشتر از 99 درصد

كمتر از 2 ميليگرم در ليتر

كدورت

100-8/98 درصد

NTU1<

COD

98-89 درصد

30-10 ميليگرم در ليتر

BOD

بيشتر از 97 درصد

كمتر از 5 ميليگرم در ليتر

NH3-N

90-80 درصد

كمتراز 6/5 ميليگرم در ليتر

N total

80-36 درصد

كمتراز 27 ميليگرم  در ليتر

P total

97-62 درصد

8/2-3/0 ميليگرم در ليتر

ميزان   كل كليفرم ها

Total Coliforms

Log 8-5

Cfu/100ml100<

ميزان   كليفرم هاي مدفوعي

Faecal Coliforms

0

Cfu/100ml20<

Rate this post